Ceviz ve Diyabet (Şeker hastalığı)

Ceviz-şeker hastalığı ilişkisi

Diyabet, diğer adıyla şeker hastalığı, dünya çapında en hızlı şekilde artan hastalıklardan biridir ve yıllar içinde milyonlarca insanı daha etkileyeceği tahmin edilmektedir (Cole ve Florez, 2020). Diyabetin görülme sıklığındaki artış, beraberinde akut ve kronik hastalıkların sayısını da artıracak ve yaşam kalitesi ile sağlık hizmetleri talebi üzerinde de derin etkiler yaratacaktır (Harding ve ark., 2019). Bu sebeple, diyet ve yaşam tarzı değişiklikleri yoluyla Tip 2 diyabetin birincil olarak önlenmesi halk sağlığı açısından büyük önem taşımaktadır (Pan ve ark, 2013).

parmak şeker ölçümü
Şeker hastalığı, dünya çapında en hızlı şekilde artan hastalıklardan biridir,

Diyabet hangi hastalıklara sebep olur?

Diyabetin kalp-damar hastalığı, böbrek hasarı, gözlerde ve sinir hücrelerinde hasar, inme, diyabetik ayak sendromu, enfeksiyonlara karşı direncin azalması gibi pek çok komplikasyonu olduğunu biliyoruz (Papatheodorou ve ark., 2018). Bu nedenle, diyabetten korunmanın ve diyabeti kontrol altına almanın gerekliliği açıktır. Biz de bu yazımızda, diyabet karşıtı etkiler gösterebilen bir besin olan cevizden bahsetmek istedik.

Şeker hastalığı ve ceviz tüketimi

Düzenli sert kabuklu yemiş tüketimi ile Tip 2 diyabet riski arasındaki ilişki araştırmacılar için merak konusu olmuştur. Sert kabuklu yemişlerin yağ oranı yüksek olmasına rağmen, içerdiği yağların çoğu tekli ve çoklu doymamış yağ asitleridir. Sert kabuklu yemişler; bitkisel proteinler, bitki sterolleri, diyet lifi ve antioksidanlar dahil olmak üzere Tip 2 diyabet üzerinde olumlu etkiler gösteren diğer biyoaktif bileşikleri de içermektedir.

Yapılan çalışmalardan elde edilen son kanıtlar, toplam yağ alımından ziyade yağın cinsinin Tip 2 diyabet gelişiminde önemli bir rol aldığını göstermektedir. Çalışmalarda, tekli ve çoklu doymamış yağ asitlerinin daha fazla, doymuş ve trans yağ tüketiminin ise daha az olmasının Tip 2 şeker hastalığı riskinde azalma ile ilişkili olduğu gösterilmiştir.

ceviz yiyen kadın
Ceviz, tip 2 şeker hastalığı üzerinde olumlu etkiler gösteren biyoaktif bileşikler içermektedir.

Ceviz şekeri yükseltir mi?

Ceviz, yağ asidi bileşimi sayesinde, insülin direncini ve Tip 2 şeker hastalığı riskini olumlu yönde etkileyebilen çoklu doymamış yağ asitlerinin, özellikle linoleik asit ve alfa-linolenik asidin dolaşımdaki konsantrasyonlarını artırmaktadır. Bu özellikleriyle cevizin, çeşitli kardiyometabolik risk faktörlerini iyileştirdiği bildirilmiştir. Konu üzerine yapılan bir çalışmada, daha yüksek ceviz tüketiminin kadınlarda önemli ölçüde daha düşük Tip 2 diyabet riski ile ilişkili olduğu gösterilmiştir (Pan ve ark, 2013).

Ceviz şekere iyi gelir mi?

Birçok klinik araştırma çalışmasında, deneysel koşullar altında diyete ceviz eklenmesinin diyabet veya açlık insülin düzeylerinin biyobelirteçlerini etkileyip etkilemediği incelenmiştir. Bu çalışmalardan elde edilen sonuçlar, etkinlik denemelerinde günde 30 gram ya da daha fazla miktarda ceviz eklenmesinin, Tip 2 diyabetin önlenmesi ve kontrolünde faydalı olabileceği hipotezini desteklemiştir. Konu üzerine yapılan bir diğer çalışmada da, günde yarısı ceviz olmak üzere 30 gram sert kabuklu yemiş ile desteklenen bir Akdeniz diyetinin, düşük yağlı kontrol diyetine kıyasla Tip 2 diyabet riskini önemli ölçüde azalttığını destekleyen bulgular elde edilmiştir (Arab ve ark., 2018).

Şeker hastalığı riski taşıyan yetişkinlerde yapılan bir araştırmada ise, enerji alımını kontrol etmek için diyete cevizin dahil edilmesinin diyet kalitesini, endotel (kan damarlarının iç yüzünü oluşturan doku) işlevini, toplam kolesterolü ve LDL kolesterolü iyileştirdiği bildirilmiştir (Njike ve ark., 2015).

ceviz yaprağı yakın çekim
Ceviz yaprağı ve kılcal damarları.

Ceviz yaprağının yararı

Yakın tarihli bir çalışmada da, ceviz yaprağının şeker hastalığı karşıtı etkiler gösterdiği bildirilmiştir. Bu çalışmada, ceviz yaprağında bulunan 38 adet aktif bileşenin potansiyel diyabet karşıtı etkilere sahip olduğu gösterilmiştir. Fenollerin insülin direncini iyileştirebileceği ve Tip 2 diyabet riskini azaltabileceği bulgusu ile tutarlı olarak, ceviz yaprağındaki fenollerin diyabet karşıtı etkilere aracılık etmede önemi belirtilmiştir (Liu ve ark., 2020).

Ceviz yağı yararı

Ceviz yağının Tip 2 diyabet hastalarında kan şekeri üzerindeki etkisini değerlendiren bir araştırmada, hastalar üç ay boyunca belirli bir miktarda ceviz yağı tüketmişlerdir. Bu araştırma sonucunda, ceviz yağı tüketiminin diyabetik hastalarda kan şekeri düzeyini iyileştirdiği gösterilmiştir (Zibaeenezhad ve ark., 2016).

            Sonuç olarak tüm bu çalışmalar, cevizin diyabet üzerine olumlu etkileri olabileceğini  göstermiştir. Diyabeti kontrol altına aldığınız, sağlıklı günler dileğiyle…

Bu yazıda;

 Herhangi bir besin alerjisi olmayan, herhangi bir hastalığı veya özel durumu bulunmayan, ilaç kullanmayan, sağlıklı bireylere yönelik genel bilgiler yer almaktadır ve hiçbir bilgi, sağlık
 önerisi veya tıbbi tavsiye şeklinde yorumlanmamalıdır.

 Tüm bireyler kendi beslenmeleri ile ilgili her konuda kendi diyetisyeninin tavsiyelerine uymalıdır. 
<a href="https://chandlercevizyetistir.com/yazarlar/busra-ozcelikci/">Büşra Özçelikçi</a>
Büşra Özçelikçi

Araştırma Görevlisi & Diyetisyen

Referanslar


Cole, J. B., & Florez, J. C. (2020). Genetics of diabetes mellitus and diabetes complications. Nature reviews. Nephrology, 16(7), 377–390.

Harding, J.L., Pavkov, M.E., Magliano, D.J. et al. Global trends in diabetes complications: a review of current evidence. Diabetologia 62, 3–16 (2019).

Papatheodorou, K., Banach, M., Bekiari, E., Rizzo, M., & Edmonds, M. (2018). Complications of Diabetes 2017. Journal of diabetes research, 2018, 3086167.

Pan, A., Sun, Q., Manson, J. E., Willett, W. C., & Hu, F. B. (2013). Walnut consumption is associated with lower risk of type 2 diabetes in women. The Journal of nutrition, 143(4), 512–518.
 Arab, L, Dhaliwal, SK, Martin, CJ, Larios, AD, Jackson, NJ, Elashoff, D. Association between walnut consumption and diabetes risk in NHANES. Diabetes Metab Res Rev. 2018; 34:e3031.

Njike, V. Y., Ayettey, R., Petraro, P., Treu, J. A., & Katz, D. L. (2015). Walnut ingestion in adults at risk for diabetes: effects on body composition, diet quality, and cardiac risk measures. BMJ open diabetes research & care, 3(1), e000115.

 Liu R, Su C, Xu Y, et al. Identifying potential active components of walnut leaf that action diabetes mellitus through integration of UHPLC-Q-Orbitrap HRMS and network pharmacology analysis. Journal of Ethnopharmacology. 2020 May;253:112659.

Zibaeenezhad, M., Aghasadeghi, K., Hakimi, H., Yarmohammadi, H., & Nikaein, F. (2016). The Effect of Walnut Oil Consumption on Blood Sugar in Patients With Diabetes Mellitus Type 2. International journal of endocrinology and metabolism, 14(3), e34889.